İran’da Yönetim Değişikliği: Hamaney’in Rolü ve Devrim Muhafızları’nın Etkisi

ABD medyasında yer alan çarpıcı bir iddiaya göre, İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in sağlık durumu ve yönetim şekli, ülkenin siyasi dinamiklerinde önemli değişikliklere işaret edebilir. New York Times’ın haberine göre, Hamaney, mart ayında göreve gelmesinden bu yana kamuoyuna çıkmamış, yalnızca dış kaynaklardan aldığı bilgileri el yazısıyla not alarak değerlendiriyor ve halkla iletişimini yazılı açıklamalar aracılığıyla sürdürüyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth daha önce, Hamaney’in bir saldırı sonucunda “muhtemelen ağır yaralandığını” belirtmişti.

İranlı siyasetçi Abdolreza Davari, Hamaney’in yönetim tarzını “bir yönetim kurulu başkanı” olarak tanımladı. Davari, Hamaney’in güvendiği Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) komutanlarını “kurul üyeleri” gibi konumlandırarak karar süreçlerini onlara devrettiğini ifade etti. “Generaller artık kurul üyeleri gibi hareket ediyor” diyen Davari, özellikle savunma ve dış politika alanlarında bu yapının belirleyici olduğuna dikkat çekti. Haberde, IRGC generallerinin mevcut güç yapısında “en baskın unsur” haline geldiği bilgisi de yer aldı.

Chatham House Ortadoğu ve Kuzey Afrika Programı Direktörü Sanam Vakil, Hamaney’in “henüz tam kontrol sahibi olmadığını” belirterek, “Kendisine saygı duyuluyor ancak çoğu karar ona hazır paketler olarak sunuluyor” şeklinde konuştu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bagır Galibaf ise, ABD’nin barış teklifi ile ilgili alınan yanıtın Hamaney’e iletildiğini ve nihai kararın onun görüşleri doğrultusunda şekilleneceğini aktardı. Galibaf’ın son zamanlarda ABD ile yürütülen müzakerelerde daha aktif bir rol üstlendiği, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin ise sürecin dışında kaldığı iddia ediliyor. Bu durum, İran’da karar alma mekanizmasının geleneksel liderlik yapısından uzaklaşarak, Devrim Muhafızları komutanlarının merkezi bir konumda olduğu daha kolektif ve askeri ağırlıklı bir modele doğru kaydığı yönünde yorumlara yol açtı.