Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş ürünlerle ilgili bir yönetmelik taslağı hazırlayarak ilgili paydaşların görüşüne sundu. Bu yönetmelik, cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, bilgisayarlar, oyun konsolları ve modemlerin yenilenerek yeniden satışa sunulmasına dair kuralları içermekte. Önemli bir yenilik olarak, televizyonlar da bu kapsamda yenilenip satışa sunulacak.
Bu düzenlemeyle birlikte, televizyonlar gibi elektronik ürünlerin güvenli bir şekilde ekonomiye kazandırılması ve israfın önlenmesi hedefleniyor.
**Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS)**
Bakanlık, yenilenmiş ürünlere ilişkin bilgilerin takibi için Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) kuracak. Yenileme işlemleri, YÜBİS üzerinden gerçekleştirilecek ve bu süreçte oluşturulan elektronik sertifikaların tüketicilere sunulması zorunlu hale gelecek. Sistem, yetkili satıcılar ve yerinde yenileme noktalarının doğrulanması, kayıp veya çalıntı ürünlerin sorgulanması, yeterlilik belgeleri ile yenileme yetki belgelerinin geçerliliği gibi konularda veri takibini mümkün kılacak. Tüketiciler, bu verilere erişim sağlayarak sorgulama yapabilecek.
**Yenileme Merkezlerinin Kayıt Zorunluluğu**
Yenileme merkezleri, yetkili satıcılar ve yerinde yenileme noktalarının YÜBİS’e kaydedilmesi gerekecek. Yetkili merkezler, yeniledikleri ürünlere ilişkin üretici veya ithalatçıdan alınmış Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzlarını kendi web sitelerinde bulunduracak. Tüketicilerin talep etmesi halinde, bu kılavuzlar yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla sunulacak. Yenileme işlemi sonrası, kılavuzlarda değişiklik yapılması gerektiğinde, tüketicinin bilgilendirilmesi yükümlülüğü yenileme merkezine ait olacak.
**Kredi Kartı ile Satışlara İlişkin Düzenlemeler**
Yenilenmiş bir ürünün tekrar yenilenmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek. Bu uygulama, olası suistimallerin önüne geçmeyi amaçlıyor. Taslakta, yenileme yetki belgesi almak için gereken şartlar da yeniden düzenleniyor. Buna göre, Bakanlıkça belirlenen kriterlere uygun yeterlilik belgesinin alınması ve sermaye şirketi statüsünde olunması şartı aranacak. Ayrıca, yenileme merkezlerinin denetim ve incelemeye tabi tutulabilmesi için Bakanlık bünyesinde bir komisyon oluşturulacak.
**Beyaz Liste ve Cayma Hakkı**
Elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların yenilenebilmesi için e-Devlet’teki “beyaz liste”de yer alması ve en az bir yıl öncesine ait veri, ses veya mesaj kullanım trafiğinin bulunması gerekecek. Kullanılmış malın değerleme işlemi, malın yenileme merkezine teslim edildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde tamamlanacak. Değerleme sonucunda, tüketicinin onayı alındığı gün malın bedeli ve varsa indirim gibi faydaların sağlanması zorunlu olacak. Taslak ile birlikte, tüketicilerin yenilenmiş ürün alışverişlerinde cayma hakkına da sahip olması planlanıyor.
Bu yeni düzenlemeler, tüketici haklarını korumayı ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi amaçlıyor.