By Can Doğan 
Çin Ticaret Bakanlığı, otomobil sektöründeki üreticilere, Türkiye’nin de dahil olduğu bazı ülkelerde imalat tesisi yatırımları yapmanın potansiyel riskleri hakkında uyarılarda bulundu. Çinli otomobil markaları, Avrupa pazarındaki satışlarını artırırken, üretim kapasitelerini de genişletmeye çalışıyor. Çinli şirketlerin, Avrupa’daki kullanılmayan otomobil fabrikalarını satın almasının yanı sıra, elektrikli araç üreticisi BYD’nin Türkiye’de 150 bin araç kapasiteli bir fabrika açmayı planladığı biliniyor. Bunun yanı sıra, Türkiye’de yatırım yapmayı düşünen iki Çinli üreticinin daha olduğu ifade ediliyor.
Reuters’a konuşan kaynaklardan biri, Temmuz başında yapılan bir toplantıda, bakanlığın merkez hükümetin talimatına dayanarak otomobil üreticilerine Hindistan’a yatırım yapmamaları konusunda uyarılarda bulunduğunu belirtti. Ayrıca, bakanlık; Türkiye ve Rusya’ya yatırım yapılmaması konusunda firmalara “şiddetle tavsiyede” bulundu. Avrupa ve Tayland’da fabrika kurmanın risklerine dair ise daha ılımlı ifadeler kullanıldığı kaydedildi. Bakanlık, Çin’de üretilen parçaların birleştirilerek araç üretiminin yapılmasını önererek, jeopolitik sorunların yarattığı olası risklerin azaltılabileceğini vurguladı.
İsmini vermek istemeyen iki kaynak, üreticilere yerel kalıcılığı sağlamak amacıyla temel elektrikli araç teknolojilerinin ülkede kalmasıyla ilgili herhangi bir öneride bulunulmadığını aktardı. Çin Ticaret Bakanlığı, haberin yazıldığı sırada resmi bir açıklama yapmadı. Batılı otomobil üreticilerinin yaptırımlar sebebiyle Rusya’dan çekilmesiyle birlikte, Çin markalı otomobillerin Rusya piyasasında daha fazla görünür olmaya başladığı gözlemlendi. Rus devlet haber ajansı TASS’ın Ağustos ayında Chery’nin Rusya birimi müdürü Vladimir Shmakov’a dayandırdığı habere göre, Chery’nin Rus fabrikalarında otomobil üretimi için yerel üreticilerle görüşmeler yaptığı bildirildi.
Çinli otomobil üreticileri, ülkelerindeki talebin azalmasının yol açtığı kapasitelerinin aşılması sorunuyla karşı karşıya kalırken, yurt dışında büyüme arayışları hız kazandı. Özellikle Avrupa ve ABD gibi büyük otomobil pazarlarında satışlarını artırma çabası içinde olan üreticiler, Çin’den ithal edilen elektrikli araçlara uygulanan gümrük vergilerine de dikkat etmek zorundalar. İspanya ve İtalya gibi Avrupa ülkeleri, Çinli otomobil üreticilerini kendi ülkelerine yatırım yapmaya teşvik etmeye çalışsa da, bu firmalar yerel üretim yapma konusunda temkinli bir yaklaşım sergiliyor.
Çin’in en büyük ikinci otomobil üreticisi Geely’nin yöneticileri, Frankfurt’ta Reuters’a yaptıkları açıklamada Avrupa’da bir fabrika için yer arayışında olduklarını, ancak yerel üretim konusundaki taahhütlerinin henüz kesinleşmediğini ifade ettiler. Leapmotor gibi diğer üreticiler ise tesis yatırımı yapmak yerine, Avrupa’daki firmalarla ortaklık kurmayı tercih ediyor. Leapmotor’un Fransız-İtalyan otomobil üreticisi Stellantis ile olan ortak girişimi, bu yıl Stellantis’in Polonya’daki fabrikasında elektrikli araç üretmeye başladı.