MİT Arşivlerinde Ortaya Çıkan Belge: Ayetullah Humeyni’nin Türkiye Günlerine Işık Tutan Gizli Rapor
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), resmi web sitesinin “Özel Koleksiyon” kısmında dikkat çekici bir belge yayımladı. Bu rapor, İran devriminin lideri Ayetullah Humeyni’nin 1960’lı yıllarda Türkiye’deki zorunlu ikameti süresince gerçekleştirilen gizli operasyonların detaylarını gün yüzüne çıkardı.
MİT’in arşivlerinden çıkarılan 11 Kasım 1964 tarihli bir emir yazısı, dönemin Milli Emniyet Hizmeti (MEH) Başkanı Ziya Selışık’ın imzasını taşıyor. “Çok gizli” notuyla İstanbul Merkez Şefliği’ne gönderilen belgede, Humeyni’nin Türkiye’deki varlığının tamamen gizlilik ve güvenlik çerçevesinde yönetildiği belirtiliyor. İstihbarat raporunda Humeyni, sadece “İranlı misafir” olarak tanımlanırken, tüm yazışma ve şifreli mesajlarda “Belli” kod adıyla anılması talimatı veriliyor.
Ayrıca, yayımlanan belgede Humeyni’nin Bursa’daki ikametinin ve günlük yaşamının “Bursa Yuva Amirliği” tarafından düzenlendiği bilgisine yer veriliyor. Raporda, “İranlı misafir Türkiye’ye gelmiş ve Bursa’da ikameti kararlaştırılmıştır. Misafirin kalacağı ev ve diğer işler Bursa Yuva Amirliği tarafından düzenlenecektir. Gerekli talimatlar yazılı ve sözlü olarak Bursa Yuva Amirliği’ne iletilmiştir.” gibi ifadeler dikkat çekiyor.
Bu belge, Ayetullah Humeyni’nin 4 Kasım 1964 ile 5 Ekim 1965 tarihleri arasındaki Türkiye serüvenine dair önemli bilgiler sunuyor. İran’daki Şah rejimine karşı muhalefeti nedeniyle sürgün edilen Humeyni, 11 ay boyunca MİT’in (o dönemde MEH olarak biliniyordu) sıkı gözetimi altında Bursa’da yaşamıştı. MİT’in bu paylaşımı, Türk istihbarat tarihinin bölgesel siyasi çalkantılardaki rolünü ve tarihe yön veren önemli isimlerin Türkiye’deki gizli kalmış izlerini bir kez daha gözler önüne serdi.
